Bạn luôn được dạy rằng: Đầu tư là phải tuân thủ kỷ luật tuyệt đối 100%, không được để cảm xúc xen vào. Nhưng chúng ta là con người chứ không phải robot. Sự dồn nén cảm xúc khi cắt lỗ hoặc lỡ cơ hội giống như một nồi áp suất bị bịt kín. Nếu không được xả van bằng những “tội lỗi nhỏ”, nó sẽ nổ tung và gây ra một thảm họa tày đình trên bảng điện.

Ghi chú: Bài viết này được trích xuất từ Nhật ký đàm đạo của tôi vào ngày 21/04/2022. Giữa cơn bão đỏ lửa của thị trường, tôi chứng kiến hàng vạn nhà đầu tư gồng mình lên để làm “người kỷ luật”, để rồi cuối cùng họ nổ tung và đưa ra những quyết định đốt sạch tài khoản chỉ trong một đêm. Kỷ luật mù quáng là con dao hai lưỡi. Để trị căn bệnh này, tôi phải dùng đến một liều thuốc nặng đô: Tâm lý học tội phạm.

Nỗi Đau Của Kỷ Luật Tuyệt Đối Và Cái Bẫy “Tội Ác Tày Đình”

Rất nhiều nhà đầu tư bước vào thị trường mang theo một bản quy tắc thép: “Tuyệt đối không bắt đáy”, “Tuyệt đối không mua đuổi”, “Chỉ mua khi có tín hiệu chuẩn”.

Điều đó rất đúng trên lý thuyết. Nhưng khi thực chiến, ngài thị trường sẽ liên tục trêu ngươi bạn. Bạn tuân thủ kỷ luật đứng ngoài, nhưng cổ phiếu bạn thích lại tím trần 3 phiên liên tiếp. Lòng tham (FOMO) trong bạn bắt đầu sôi sục. Bạn cố kìm nén. Theo nguyên lý của tâm lý học tội phạm: Khi bạn cấm một người không được phạm tội 100%, sự kìm nén đó sẽ tích tụ, và cuối cùng họ sẽ gây ra một TỘI LỚN VÀ TÀY ĐÌNH!

Trong đầu tư, cái “tội ác tày đình” đó chính là khoảnh khắc bạn đứt dây thần kinh lý trí, mang toàn bộ tiền tiết kiệm, thậm chí cắm sổ đỏ, full margin để lao vào bắt đáy nhằm trả thù thị trường. Và thường thì đúng lúc bạn All-in, thị trường sập nhịp cuối. Bạn cháy sạch tài khoản.

Nghệ Thuật Dịch Chuyển Áp Suất: Dùng Cái Sai Nhỏ Chặn Cái Sai Lớn

Để ngăn chặn thảm họa đó, giới tinh hoa sử dụng một thủ thuật gọi là “Dịch chuyển áp suất”.

Thay vì cấm tuyệt đối, “thôi thì cho ông ấy phạm mấy cái tội nhỏ!” Khi cơn nghiện giao dịch dâng cao đến mức mất kiểm soát, khi bạn chuẩn bị làm một cái việc thật tệ hại (như All-in bắt dao rơi), hãy cho phép mình làm một cái việc “hơi sai trái” một chút, nhưng trong ngưỡng an toàn.

Giống như ngoài đời thực, khi bạn điên máu chuẩn bị thượng cẳng chân, hạ cẳng tay đi đánh chửi nhau một trận to. Nếu đánh nhau thật, bạn sẽ vướng vòng lao lý, hỏng quan hệ, hình ảnh xấu xí. Cách giải quyết tốt nhất lúc đó là gì? Kéo ông bạn đang điên cùng mình ra uống một chầu rượu cho say bí tỉ, xanh lè mặt mày rồi tống cổ vào phòng ngủ! Bạn dùng một cái “tội nhỏ” (uống say, mất hình tượng chút xíu) để xả hết cơn điên, qua đó NGĂN CHẶN thành công một cái “tội ác tày đình” (đánh người nhập viện).

Trích Quỹ “Làm Ngu”: Xả Van An Toàn Trên Bảng Điện

Quay lại bảng điện tháng 4/2022. Khi thị trường đang cắm đầu rơi, bạn thấy một mã cổ phiếu sàn 5 phiên, máu cờ bạc nổi lên, não bạn không ngừng gào thét “Bắt đáy đi, rẻ lắm rồi”. Bạn biết đó là sai nguyên tắc, nhưng bạn không thể chịu nổi.

Lúc này, hãy áp dụng chiến thuật xả van. Đừng cố cản bản thân nữa. Nhưng TUYỆT ĐỐI không được dùng tài khoản chính! Hãy có ít tiền cho mình làm NGU một tí! Trích ra 5 triệu, 10 triệu – con số mà nếu mất trắng cũng không ảnh hưởng đến bát cơm manh áo gia đình. Mang số tiền lẻ đó vào bắt đáy.

Cứ mua đi! Sau đó, thị trường sẽ tát cho bạn thêm 3 cây sàn nữa. Số tiền nhỏ kia bốc hơi. Bạn sẽ cảm thấy xót xa. Nhưng chính cái nỗi đau nhỏ nhoi đó sẽ dập tắt hoàn toàn cơn điên loạn, nó thỏa mãn được cảm giác “muốn khớp lệnh” của bạn. Quan trọng nhất là: Nhờ số tiền nhỏ đó chết thay, mà hàng tỷ đồng trong tài khoản chính của bạn đã được cứu sống.

Tạm kết

Thị trường chứng khoán là nơi khuếch đại mọi điểm yếu của con người. Việc ép buộc bản thân trở thành thánh nhân 100% kỷ luật đôi khi lại là một quả bom nổ chậm. Nếu bạn đang đứng trước ranh giới của sự mất kiểm soát tâm lý, hãy nhớ đến bài học “Tâm lý tội phạm” này. Chấp nhận trả một cái giá rất nhỏ để bảo vệ một đại cục khổng lồ. Cứ làm ngu vài lần với số tiền nhỏ đi, rồi giật mình sẽ tự Giác Ngộ!

👉 Bạn đã biết cách phân bổ vốn và lập các “Tài khoản xả van” để bảo vệ chiến lược cốt lõi của mình chưa? Bấm xem ngay video dưới đây để thấu hiểu sự khốc liệt của tâm lý giao dịch và lựa chọn cho mình một lộ trình nâng tầm tư duy đầu tư cùng Da Vinci Academy!