Khi thị trường bước vào pha giảm dài hạn, mọi kiến thức về việc “mua cổ phiếu doanh nghiệp tốt” đều trở thành rác rưởi. Phần lớn đám đông chết không phải ở đỉnh, mà chết vì những cú bắt dao rơi trên sườn dốc. Bài viết này sẽ lột trần những sai lầm phổ biến nhất của F0 hiện nay, từ ảo tưởng trung bình giá, sự mù quáng với tin tức vĩ mô, cho đến cách dùng vũ khí Phái sinh để khóa máu tài khoản.

Ghi chú: Bài viết này được trích xuất từ cuốn Nhật ký đàm đạo của tôi vào ngày 23/05/2022. Thị trường chứng khoán vừa trải qua một đợt sụt giảm với tốc độ kinh hồn. Những nhà đầu tư F0 vừa chân ướt chân ráo vào thị trường hôm trước, hôm sau đã thấy tài khoản bốc hơi 30-40%. Đám đông hoảng loạn hỏi nhau: “Giờ phải làm sao? Bán hay giữ? Có nên bắt đáy không?”. Dưới đây là bức tranh toàn cảnh và cách hành xử lạnh lùng nhất để cứu vãn tài khoản.

Ảo tưởng “Trung Bình Giá” và Cú lừa “Mèo Chết Nảy” (Dead Cat Bounce)

Khi tài khoản âm 40%, hành động đầu tiên của 90% những nhà đầu tư non kinh nghiệm là gì? Họ đi vay mượn thêm tiền để Trung bình giá xuống (Averaging Down) hoặc lao vào Bắt đáy với hy vọng thị trường sắp hồi phục.

Đó là một hành động tự sát! Trong Phân tích kỹ thuật, có một khái niệm gọi là “Dead Cat Bounce” (Cú nảy của con mèo chết). Tức là khi giá rơi quá mạnh, nó sẽ có những phiên nảy lên do lực mua kỹ thuật, tạo cảm giác thị trường đã tạo đáy. Nhưng hãy nhớ: Con mèo có nảy lên thì nó vẫn là con mèo chết! Theo đo lường của tôi ở thời điểm này, pha rơi của thị trường mới chỉ đi được khoảng 40% đến 50% quãng đường của nó! Thị trường sẽ còn tiếp tục giảm dài hạn. Việc bạn nhảy vào bắt đáy hay mua trung bình giá lúc này giống hệt như việc bạn giơ tay ra đỡ một con dao đang rơi tự do. Bạn không thông minh hơn thị trường đâu, bạn chỉ đang tự làm đứt tay mình thêm mà thôi.

Sự ngây thơ khi “Đầu tư theo Tin Tức”

Một sai lầm chí mạng khác là đám đông thường đợi tin tức vĩ mô rõ ràng rồi mới hành động.

“Em nghe đài báo nói vĩ mô vẫn tốt, doanh nghiệp vẫn lãi, sao cổ phiếu lại sập?”. Thực tế là: Biểu đồ giá luôn chạy trước thông tin từ rất lâu! Khi thị trường tạo đỉnh và bắt đầu gãy, tin tức trên báo chí vẫn tràn ngập màu hồng. Đến khi các yếu tố vĩ mô như Ngân hàng Nhà nước bắt đầu hút tiền về, hay FED tăng lãi suất được công bố rõ ràng, thì tài khoản của bạn đã chia đôi rồi. Hơn thế nữa, đám đông đang nhầm lẫn tai hại giữa “Phân tích cơ bản của Doanh Nghiệp” và “Phân tích cơ bản của Thị Trường”. Một doanh nghiệp tốt đến mấy, nhưng khi dòng tiền của toàn thị trường bị siết lại (Market Trend đi xuống), cổ phiếu của nó cũng sẽ bị bán tháo không thương tiếc.

Nghệ Thuật Chữa Cháy: Dùng Phái Sinh Cân Tài Khoản

Vậy, nếu đã lỡ “kẹp hàng” với số lượng lớn và không đành lòng cắt lỗ ngay lập tức, dân chuyên nghiệp hành xử thế nào?

Họ không buông xuôi, cũng không mua thêm cơ sở. Họ dùng đến đòn bẩy Chứng khoán Phái Sinh (Short Sell – Bán khống) để phòng vệ. Ví dụ: Bạn đang kẹp 2 tỷ bên cơ sở. Bạn rút ra một phần tiền (nhờ đòn bẩy phái sinh cao) và đặt một lệnh Đánh Xuống (Short) bên Phái sinh. Khi thị trường càng rơi, danh mục cơ sở của bạn càng âm nặng, nhưng khoản lợi nhuận từ lệnh Short Phái sinh sẽ liên tục sinh ra để bù đắp (cân lại) khoản lỗ đó! Đến khi thị trường chính thức tạo đáy, bạn chốt lời Phái sinh và để cơ sở tự hồi phục. Đây là nghệ thuật khóa máu đỉnh cao, nhưng tôi nhấn mạnh: Nó cực kỳ khó và chỉ dành cho những người đã được đào tạo bài bản.

Bóc trần “Mẹo vặt”: Thị trường là nơi “Ăn Thịt Người”

Rất nhiều người tìm đến tôi và hỏi xin một “công thức toán học”, một cái mẹo ngắn gọn trên bàn nhậu để biết trước đỉnh đáy.

Câu trả lời là: Không có mẹo vặt nào hết! Để biết được đáy và đỉnh, bạn BẮT BUỘC phải thông thạo 4 nguyên lý định lượng: Xu hướng (Trend), Chu kỳ (Time), Biên độ (Price) và Sóng (Wave).

Tháng 5/2022 này là lúc thị trường lột mặt nạ. Nơi đây không phải là sân chơi giải trí cho những người lười biếng. Đây là một chiến trường vô cùng khốc liệt, một cái chảo lửa “Ăn thịt người” đúng nghĩa! Nếu bạn không coi đầu tư là một sự nghiệp nghiêm túc, không chịu trả giá bằng sự rèn luyện thực chiến và những khoản tiền cọ xát nhỏ ban đầu, thị trường sẽ tước đoạt toàn bộ tiền bạc và nghiền nát niềm tin của bạn.

Tạm kết

Cách hành xử thông minh nhất lúc này không phải là cố gắng gỡ gạc bằng mọi giá. Nguyên lý tối thượng của Warren Buffett là: “Quy tắc 1: Đừng để mất tiền. Quy tắc 2: Đừng quên quy tắc 1”. Hãy dứt khoát chặt đứt những khoản lỗ vô vọng, cất tiền đi và đầu tư vào kiến thức. Khi bạn đã trang bị đủ 4 trụ cột phân tích vĩ mô, thì pha rơi thảm khốc của thị trường ngày hôm nay lại chính là cơ hội săn mồi vĩ đại nhất của bạn vào ngày mai.

👉 Bạn đã biết cách sử dụng các chỉ báo định lượng để từ chối cú lừa “Dead Cat Bounce” và khóa máu tài khoản bằng Phái sinh chưa? Bấm xem ngay video dưới đây để thấu hiểu cách hành xử thông minh trong sóng gãy và lựa chọn cho mình một lộ trình nâng tầm tư duy đầu tư cùng Da Vinci Academy!